Handel en transport (Hanze, Havens, Industrie enz.)

Op deze pagina vindt u kopieën en bewerkingen van de oude stadsgilden, waaronder het oude vissersgilde, reglementen, tarieven van de veerschippers, artikelen over de Staverse Jol, een bronbewerking over de walvisvaart in Stavoren enz. De originele stadsgilden zijn zwaar gehavend en daarom niet meer te raadplegen in het archief. Door een goede verstandhouding met Tresoar was het mogelijk uitreksels en kopieën te maken. De onderwerpen zijn soms opgenomen in grote bestanden. Het onderwerp dat u zoekt is vermeld met een begin- en eindepaginanummer. U kunt het geopende bestand doorbladeren tot de gezochte pagina's zijn bereikt.

• Verzoek van Sicka Albada en Feika Sickynga om de oude tolrechten weer toe te passen

  Uit het Hansiches Urkundenbuch met toelichting en transcriptie ca 1350 (3 blz.)

• Hansisches Urkundebuch 14e en 15e eeuw

  Fragmenten met verwijzingen naar Staveren (9 blz.)

• Grafelijke oorkonden over tolrechten (1412 en 1484)

  Scans van de akten uit het Staatsarchief van Hamburg met transcrities (4 blz.)

• De Sonttolregisters nader onderzocht

  Overgenomen artikel over de voorrechten van Stavoren bij het passeren van de Sont (gepubliceerd in 't Stavers Krantsie maart 2026) (4 blz.)

• Staveren als Hanzestad

  Stavoren voor 1500 (uitgewerkt) (8 blz.)

• Hansas en Hanzes van Staveren

  Scan van het originele manuscript van Binne L. Boarnstra, 2010 (41 blz.)

• Stavoren als handelsstad vóór 1500

  Stavoren voor 1500 (handgeschreven) (10 blz.)

• Het Staverse en Dammer zeerecht

  Scans van enkele bladzijden van het zeerecht met een toelichting en transcriptie (9 blz.)

• De Noorderhaven van Staveren (historisch overzicht van de ontwikkeling van de haven)

  Samenvatting van de vier afleveringen gepubliceerd in 't Stavers Krantsie (2024) met achterliggende bronnen

• Kraangeld

  Reglement en tarieven voor het gebruik van de 'geoctroieerde' mastenkraan (samenvatting). Zie ook 'de Ballastkade'onder tabblad 'Veldnamen'(1 blz.)

• Staveren en de Groenlandse Compagnie

  Gepubliceerd in 't Staver Krantsie (februari 2017) (met de gebruikte bronnen als bijlagen) (25 blz.)

• Zeebrieven 1745

  Koopvaarders uit Friesland in 1745 en een krantenbericht uit 1752 (transcriptie, handschrift) (oude toegang 70-01-196)(2 blz.)

• Staverse Molens

  Gepubliceerd in 't Stavers Krantsie (november 2016) (aangevuld met diverse bronnen, transcripties etc.)

• De Noorder- of Korenmolen

  Eigenaren en molenaars, afbraak en verplaatsing

• De Kruitfabriek of -molen

  Eigenaren en molenaars, octrooi, oprichting en afbraak incl. scan van het originele octrooi (4 blz.)

• Verpachtingen stadsambten in 1668

  Register van de stadsverpachtingen uit 1668 (Transcripties) Toegang (oud) 70-01-70)(5 blz.)

• De gilden in Stavoren

  Inleiding, namen en transcripties van 17e en 18e-eeuwse gildeboeken (67 blz.)

• Reglement vissersgilde uit 1638, gildeboek nr.1

  Gedeeltelijke kopie van het (zwaar gehavende) origineel (art. 13-19). Toegang (oud) 70-01-207) (blz. 1-2) Voor de gehele transcriptie zie De gilden in Stavoren

• Uitreksel verpachting binnenvisserij

  Verpachting van de 'perken' of 'percelen' in de gracht aan de vissers (1719-1795) (samenvatting)(1 blz.)

• Verpachting kustvisserij in de 17e eeuw

  Overzicht van de Zuiderzeekust met de percelen die zijn verpacht op een schilderij van de Contributie v.d. Zeedijken uit 1659 (slecht leesbaar). Het origineel bevindt zich in de Statenzaal van het Provinciehuis in Leeuwarden (blz. 74)

• De Staverse jol

  Kranten- en andere artikelen over de Staverse jol (blz. 1-3)

• De stranding van De Vrouwe Maria in 1754

  Artikel over deze scheepsramp, gepubliceerd in 't Stavers Krantsie (2023)

• Verzameling teksten over handel, schippers, schepen enz. in de periode 1224-1289

  Uitreksels en samenvattinge uit het boek nr. 101 uit de bibliotheek van Tresoar (11 blz.)

• Gildebrief van de grootschippers van Stavoren uit 1539

  Namen van de overlieden, transcriptie en scan van het origineel (oude toegang 70-01-1G) (3 blz.)

• Grootschippers

  Verzoekschrift van de grootschippers uit 1654, transcriptie (OAS)

• Instructies veerschippers Staveren-Leeuwarden-Sneek in 1647 en 1668

  Scans van het origineel. Toegang (oud) 70-10-191 (5 blz.)

• Octrooi veerschippers Staveren-Amsterdam-Enkhuizen en vice verso uit 1737

  Samenvatting van het octrooi van 16 maart 1737 (handgeschreven) en een aantal scans van het bijbehorende reglement (oude toegang 70-10-188 (5 blz.)

• Iets over de veerschippers van Staveren

  Artikel gepubliceerd in 't Stavers Krantsie met enkele aanvullingen

• Vergelijking tussen de reglementen van de veerlieden uit 1654 en 1715

  Overzicht van de verschillen in de artikelen van beide reglementen met toelichting (deels handgeschreven) (4 blz.)

• Beurtveer van Stavoren op Amsterdam en Enkhuizen en vive versa

  Namen, fragmenten en reglementen uit de resolutieboeken 1728-1806 (4 blz.)

• Schippers en hun schepen

  Verzamelde 18e eeuwse berichten uit de Leeuwarder Courant (i blz.)

• Beurtveer van Stavoren op Leeuwarden en Sneek en vice versa

  Namen, fragmenten en reglementen uit de resolutieboeken 1735-1806 (1 blz.)

• Reglement van het schoenmakersgilde uit 1641-1642. Gildeboek nr. 2

  Scans van een deel van het originele reglement (v.a. art. 11-27). Toegang (oud) 70-01-207 (blz. 3-8))

• Reglement van het kistmakers-, timmerlieden- en metselaarsgilde uit 1641. Gildeboek nr. 3

  Scans van het originele reglement. Toegang (oud) 70-01-207 (blz. 9-20))

• Timmerlieden, vergelijking tussen de jaren 1641 en 1723

  Overeenkomsten en verschillen tussen 1641 en 1723 uit de gildeboeken, (handschrift) (oude toegang 70-01-207 (1 blz.)

• Reglement van het snijders- en kleermakersgilde uit 1664 en 1669. Gildeboek nr. 7

  Scans van de originele reglementen uit deze twee jaren. Toegang (oud) 70-01-207 (blz. 21-25 en 26-32)

• Vergelijking tussen de reglementen van de timmerlieden uit 1641 en 1723

  Overzicht van de verschillen in de artikelen van de beide reglementen met toelichting (handschrift). Toegang (oud) 70-01-207-3 (1 blz.)

• Reglement bakkersgilde uit 1671

  Scans van het originele extract van het reglement. Toegang (oud) 70-01-208 (blz. 1-11)

• Reglement schoenmakersgilde uit 1671

  Scans van het originele ontwerpreglement (m.u.v. de artikelen 7 t/m 14). Toegang (oud) 70-01-208 (blz. 12-13)

• Scheepsverzekering 1745, scheepsramp 1703, kapers, scheepstypes

  Samenvatting over een scheepsramp, verzekeringen, schipper Auke Wijbes enz. (6 blz.)

• Postwagen en diligange (1760-1801)

  Samenvatting uit de resolutieboeken over de voerlieden van het postverkeer over land(2 blz.)

• Kalkovens in Staveren

  Artikel gepubliceerd in 't Stavers Krantsie (2019)

• Historisch overzicht over de handel in Stavoren

  Artikel gepubliceerd in de Leeuwarder Courant (auteur en datum niet vermeld)

• Bij een tekening van Het Noord rond 1920

  Artikel gepubliceerd in 't Stavers Krantsie over een tekening van het zijlperk en de woning aan Het Noord in die tijd